Cách Tính Định Mức Sơn Kết Cấu Thép Chuẩn Kỹ Thuật Cho Công Trình Công Nghiệp

 

Trong thi công kết cấu thép, dự toán thiếu sơn có thể làm gián đoạn tiến độ, trong khi dự toán dư lại làm tăng chi phí vật tư không cần thiết.

 

Công trình kết cấu thép 

 

Đối với nhà xưởng, kết cấu thép hay công trình công nghiệp, việc tính đúng định mức sơn ngay từ đầu giúp:

 

• Chủ động kế hoạch mua vật tư. 
• Kiểm soát chi phí dự án. 
• Hạn chế phát sinh trong quá trình thi công.

 

Tuy nhiên, kết cấu thép thường có nhiều dạng hình học như thép H, I, U, V, thép hộp, thép ống, bản mã... nên việc quy đổi sang diện tích sơn không hề đơn giản.

 

1. Định Mức Sơn Kết Cấu Thép Là Gì?

 

Định mức sơn là lượng sơn cần thiết để tạo ra độ dày màng sơn khô (DFT) thiết kế trên một đơn vị diện tích bề mặt.

 

Trong thực tế thường có hai khái niệm: 

 

• Định mức lý thuyết: Là diện tích phủ được nhà sản xuất công bố trên PDS/TDS trong điều kiện tiêu chuẩn, chưa tính hao hụt thi công. 
• Định mức thực tế: Là diện tích phủ thực tế tại công trường sau khi đã tính đến các yếu tố hao hụt như thiết bị, môi trường và phương pháp thi công.

 

| Khi lập dự toán, luôn sử dụng định mức thực tế, không sử dụng trực tiếp định mức lý thuyết.

 

2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Định Mức Sơn Thực Tế

 

Thợ thi công phun sơn cấu kiện thép

 

Độ Dày Màng Sơn Khô (DFT)

 

Độ dày màng sơn khô (DFT - Dry Film Thickness) là yếu tố quyết định lượng sơn sử dụng. DFT càng cao thì lượng sơn cần dùng càng nhiều:

 

Ví dụ:

 

• Sơn chống gỉ: khoảng 60 - 80 µm. 
• Sơn Epoxy nhiều lớp: 150 - 300 µm. 
• Sơn chống cháy: có thể lên tới hàng nghìn µm tùy cấp chịu lửa.

 

Hàm Lượng Rắn Của Sơn (Volume Solids)

 

Mỗi dòng sơn công nghiệp có tỷ lệ thể tích chất rắn (Volume Solids - %VS) khác nhau:

 

• Sơn có %VS càng cao thì sau khi dung môi bay hơi, phần màng sơn khô giữ lại trên bề mặt càng dày, giúp diện tích phủ thực tế lớn hơn. 
• Thông số này luôn được công bố trong PDS/TDS của nhà sản xuất.

 

Tình Trạng Bề Mặt Và Độ Nhám Thép Nền

 

Bề mặt càng nhám thì lượng sơn cần để lấp đầy các "đỉnh - đáy" càng nhiều.

 

Theo ISO 8501-1 và ASTM D4417:

 

• Bề mặt thép được xử lý phun hạt đạt chuẩn Sa 2.5 (ISO 8501-1) thường có độ nhám khoảng 40 - 75 µm. 
• Độ nhám bề mặt càng cao thì lượng sơn lót dùng để lấp đầy các khoảng lõm càng nhiều, làm tăng lượng sơn tiêu hao thực tế từ 5 - 15%.

 

3. Cách Tính Khối Lượng Sơn Kết Cấu Thép Chuẩn Kỹ Thuật

 

Đo chiều dài cấu kiện thép phục vụ bóc tách khối lượng sơn kết cấu thép

 

Bước 1: Xác Định Diện Tích Bề Mặt Cần Sơn

 

Dựa trên bản vẽ kỹ thuật, diện tích bề mặt sơn (S) phải được bóc tách theo chu vi hình học của mặt cắt nhân với chiều dài tổng thể

 

| Lưu ý: Cần phân biệt rõ Diện tích mặt cắt ngang (dùng để tính trọng lượng thép) và Diện tích bề mặt xung quanh (dùng để tính diện tích sơn).

 

Công thức tính diện tích bề mặt sơn chuẩn cho từng loại cấu kiện:

 

• Dầm thép hình H và I:

 

 

Trong đó: h là chiều cao dầm, b là chiều rộng cánh, t là độ dày bụng dầm, L là chiều dài dầm. 

 

• Thép ống tròn:

 

 

Trong đó D là đường kính ngoài của ống thép, L là chiều dài ống.

 

• Thép hộp chữ nhật/ Thép hộp vuông:

 

 

Trong đó: A, B là kích thước hai cạnh mặt cắt ngang, L là chiều dài cấu kiện 

 

Đối với công trình lớn chưa bóc tách chi tiết, có thể ước tính theo tỷ lệ diện tích trên 1 tấn thép (m²/tấn).

Bước 2: Lựa Chọn Sơn Và Xác Định Định Mức Lý Thuyết

 

Định mức này được công bố rõ ràng trên Bảng dữ liệu kỹ thuật sản phẩm (PDS/TDS) của nhà sản xuất.

 

Ví dụ: PDS ghi Coverage: 8.5 m2/L tại DFT 75 µm thì đây chính là định mức lý thuyết

 

| Lưu ý: Khi tra cứu PDS, cần chú ý đến Tỷ lệ thể tích chất rắn (%VS). Hàm lượng chất rắn càng cao thì ở cùng một độ dày màng sơn khô DFT, định mức phủ lý thuyết tính theo lít sẽ càng tối ưu. 

 

Bước 3: Đưa Hệ Số Hao Hụt Công Trường Vào Công Thức

 

Trong thực tế thi công, lượng sơn tiêu thụ luôn lớn hơn định mức lý thuyết. Công thức xác định Định mức thực tế được tính như sau:

 

 

Bước 4: Tính Tổng Lượng Sơn Cần Sử Dụng

 

Sau khi đã có diện tích bề mặt và định mức thực tế, tổng lượng sơn cần chuẩn bị cho một lớp sơn được xác định theo công thức:

 

Tổng số lít (hoặc kg) sơn = Tổng diện tích bề mặt (m²) Định mức thực tế (m²/L hoặc m²/kg)

 

Nếu hệ sơn gồm nhiều lớp (lót, trung gian, phủ), cần tính riêng cho từng lớp theo đúng PDS của từng sản phẩm rồi cộng tổng.

 

4. Các Điểm Cần Lưu Ý Khi Bóc Tách Dự Toán Định Mức Sơn Thực Tế

 

Kỹ sư rà soát bản vẽ thiết kế để bóc tách chính xác dự toán định mức sơn kết cấu thép

 

Để hạn chế phát sinh vật tư, cần lưu ý:

 

• Không bỏ sót bản mã, gân tăng cứng, bu lông, đường hàn... 
• Tính đến hao hụt khi vệ sinh máy phun. 
• Không sử dụng định mức của sản phẩm này để áp dụng cho sản phẩm khác. 
• Luôn căn cứ vào PDS/TDS của đúng loại sơn sử dụng. 
• Không sử dụng cùng một tỷ lệ hao hụt cho mọi dự án. Hao hụt phụ thuộc vào phương pháp thi công, điều kiện công trường và tay nghề thợ. 

 

5. Kiểm Soát Lượng Sơn Trong Thi Công 

 

Kiểm soát lượng sơn khi thi công trên cấu kiện thép

 

Để đưa lượng sơn tiêu thụ thực tế về sát nhất với dự toán và tránh lãng phí vật tư, kỹ sư giám sát và bộ phận QC tại công trường cần tuân thủ quy trình kiểm soát kỹ thuật nghiêm ngặt:

 

• Kiểm tra WFT trong quá trình thi công và DFT sau khi màng sơn khô hoàn toàn. 
• Đo DFT sau khi khô bằng máy đo độ dày màng sơn. 
• Kiểm soát áp suất máy phun Airless và khoảng cách phun. 
• Thi công trong điều kiện thời tiết phù hợp để giảm overspray và hao hụt.

 

Kết luận

 

Tính đúng định mức sơn không chỉ giúp tối ưu chi phí mà còn đảm bảo hệ sơn đạt đúng yêu cầu kỹ thuật và tuổi thọ thiết kế.

 

Một bảng dự toán chính xác luôn bắt đầu từ việc bóc tách đúng diện tích, lựa chọn đúng hệ sơn, áp dụng đúng định mức từ PDS và tính toán đầy đủ tỷ lệ hao hụt thực tế.

 

Đối với các dự án nhà xưởng, kết cấu thép hoặc công trình công nghiệp, việc kết hợp đúng sản phẩm với đúng quy trình tính toán sẽ giúp kiểm soát vật tư hiệu quả và hạn chế phát sinh trong quá trình thi công.

 

Liên hệ ngay với SP Paint qua Hotline 024 221 05511 hoặc 0964 934 286 để được đội ngũ chuyên gia kỹ thuật tư vấn và hỗ trợ bóc tách dự toán định mức chuẩn xác cho công trình của bạn!